Bypass, tijdelijke snelweg langs de Antwerpse Ring

De grootste metamorfose door Oosterweel komt er ongetwijfeld in het noorden van Antwerpen. De Antwerpse Ring zoals we die vandaag kennen verdwijnt. Het Viaduct van Merksem breken we af en maakt plaats voor een ingesleufde, dieperliggende Ring die deels overkapt wordt. Hierdoor verdwijnt de Ring niet alleen uit het zicht, maar komt er ook een zee aan ruimte vrij om te sporten, spelen en ontspannen. 

De transformatie van viaduct naar verdiepte Ring met Ringparken is een hele operatie. Omdat het verkeer moet kunnen blijven rijden tijdens de werken, leggen we eerst een Bypass of tijdelijke snelweg aan. Die Bypass biedt een alternatief aan de huidige Ring. Zo houden we tijdens de werken het verkeer maximaal op de snelweg en weg uit de woonwijken van Deurne en Merksem. Tegelijkertijd zorgen we dankzij de Bypass ook voor een veilige, voorspelbare verkeerssituatie en geeft het de aannemer voldoende ruimte om de dieperliggende ring aan te leggen. 

• Lees meer over de bouw van de tijdelijke Bypass

Om de lucht- en geluidsimpact van de Bypass op de nabije bewoning van Merksem en Deurne zoveel mogelijk te beperken, voorzien we ter hoogte van woonwijken geluidsschermen van minimum vier meter hoog. Aan de noordzijde van Merksem vervangen deze schermen lokaal de bestaande grondbermen, die deels afgegraven werden. Na de aanlegfase zullen deze tijdelijke schermen worden vervangen door overkappingen en permanente bermen en schermen.

Bekijk hier hoe de Bypass er precies uit zal zien

De Bypass wordt over de IJzerlaanfietsbrug gebouwd. De fietsbrug blijft maximaal toegankelijk tijdens de werken en ook nadien. De aansluitingen naar de fietsbrug zullen tijdens bepaalde fases wel verschuiven om de werken mogelijk te maken. Wanneer we boven de fietsbrug werken (plaatsen van de balken voor de Bypass of het afbreken van het oude viaduct van Merksem) sluiten we de brug kortstondig af. Dit voeren we maximaal uit in weekends en nachten.

Lees meer over de IJzerlaanfietsbrug.

Lees hier meer over de bouw van de Bypass

Lantis grijpt de hinder die de Oosterweelwerken met zich meebrengen aan om volop werk te maken van een shift naar meer duurzaam vervoer, de zogeheten modal shift. Concreet betekent dit het laten staan van de wagen en een ander vervoersmiddel gebruiken.

Er wordt ingezet op verschillende alternatieven voor wegverkeer om de hinder van de werken op te vangen. We bouwden onder meer nieuwe Park and Ride gebouwen in Merksem, Antwerpen Luchtbal en op Linkeroever. Die P+R’s sluiten aan op tram- of busverbindingen en op het bestaande fietsnetwerk. Aan die P+R’s kan je gebruik maken van deelsystemen. Parallel met de werken voeren we optimalisaties uit die de doorstroming van het openbaar vervoer verbeteren.

Ook fietsers moeten zich vlot en veilig kunnen bewegen binnen de regio. Daarom maken we werk van het wegwerken van de missing links en het optimaliseren van bestaande fietsroutes. We rolden ook een elektrisch deelfietsnetwerk uit in de volledige Antwerpse Vervoerregio.

De Bypass, de tijdelijke snelweg langs de Antwerpse Ring, komt aan de oostzijde van de bestaande Ring te liggen. Dit is langs de zijde van de AFAS Dome. De Bypass loopt tussen het knooppunt van de R1 met de E313 (“Antwerpen-oost”) en het knooppunt van de R1 met de E19 en de A12 (“Antwerpen-noord”) ter hoogte van de Jozef Masurebrug in Merksem.

De Bypass tent drie baanvakken in elke richting.

Ter hoogte van het Lobroekdok en het Sportpaleis (AFAS Dome) is er onvoldoende plaats om twee maal drie nieuwe rijstroken aan te leggen. Daarom behouden we in dit deel de helft van het bestaande viaduct en bouwen we nog een halve Bypass met drie rijstroken bij. Op het nieuwe gedeelte van de Bypass komt het verkeer richting Nederland. Op het deel van de Bypass dat gebruik maakt van het bestaande viaduct komt het verkeer richting Gent. Zo kunnen we de binnenste helft van de Ring afbreken en krijgen we daar voldoende ruimte om de nieuwe Ring te bouwen.      

• Lees meer over de bouw van de tijdelijke Bypass R1-Noord
• Bekijk hier waar de Bypass precies komt

De aan- en afvoer van grond en puin gebeurt zoveel mogelijk via schepen op het Albertkanaal. Het materiaal wordt overgeladen van de schepen op werftransport en omgekeerd. Het verdere transport verloopt dan via het werfwegenstelsel dat door de werfzone vlak naast de Ring loopt. Hierdoor zal dit zware verkeer maar beperkt langs bestaande wegen rijden en blijven we zoveel mogelijk uit de woonwijken. 

Bepaalde materialen, zoals beton en de nieuwe kokers en buizen worden wel via de weg aangevoerd. 

Ondertussen zijn we gestart met de bouw van het noordelijke en oostelijke deel van de tijdelijke snelweg, de Bypass. 

Rijrichting Nederland:

• Sinds eind oktober 2025 rijdt het verkeer vanaf de AFAS Dome (Sportpaleis) over de Bypass richting Nederland.
• Eind september 2026 gaat ook de Bypass tussen knooppunt Antwerpen-Oost en de AFAS Dome (Sportpaleis) rijrichting Nederland in dienst. Vanaf dat moment maakt de volledige rijrichting Nederland gebruik van de Bypass.

Rijrichting Gent:

• Eind november 2026 rijdt ook het verkeer richting Brussel/Gent over het noordelijke deel van de Bypass.
• In 2027 zal ook de Bypass tussen knooppunt Antwerpen-Oost en de AFAS Dome (Sportpaleis) rijrichting Gent in dienst gaan.

Verkeer rijdt vervolgens over de Bypass tot de afbraak van het viaduct én de aanleg van de verdiepte Ring klaar is. Vanaf 2033 verhuist het verkeer naar de nieuwe, verdiepte R1. Vervolgens kunnen we de Bypass afbreken. 

• Lees meer over de bouw van Bypass
• Bekijk hier waar de Bypass precies komt

Geluidsschermen van minstens vier meter hoog ter hoogte van bewoning dempen het geluid van auto's en vrachtwagens die op de Bypass rijden.

Een maximumsnelheid van 70km/u zorgt voor minder geluidsoverlast voor de buurt van de Bypass.

Een stil wegdek absorbeert geluid en trillingen van auto's.

We monitoren de omgeving en meten voortdurend:

• Luchtkwaliteit
• Geluid
• Trillingen
• Mobiliteit
• Grondwater

Zo houden we de gevolgen op mens, dier en natuur in het oog. De metingen zijn al voor de werken gestart. Zo kunnen we vergelijken tijdens de werken. Gaat het de foute kant op? Dan grijpen we in.

Groenendaallaan: De op- en afrit van en naar Gent blijven vanaf de Bypass toegankelijk. Verkeer van en naar Nederland wordt omgeleid naar het complex in Ekeren. Deze verkeerssituatie is nu al in voege.

Schijnpoort: De afrit van de Bypass komt nog steeds uit aan Schijnpoort, de oprit zal vanaf de ingebruikname van de Bypass tot het einde van de werken aan de Noordersingel liggen (tussen het containerpark en het bedrijvencomplex). 

• Lees meer over de bouw van de Bypass

Voor de bouw van de Bypass - en later ook voor het verdiept aanleggen van de snelweg - is de Vaartkaai in Merksem afgesloten. Van de Bredabaan (aan de IJzerlaanfietsbrug) tot en met de Tjalkstraat zal de Vaartkaai in de werfzone vallen en dus enkele jaren niet toegankelijk zijn voor het gewone verkeer of fietsers. We voorzien hiervoor de nodige omleidingen.